Meerjaren beleidsplan 2014-2017

Reeds in de negende eeuw trokken veel pelgrims, ook uit onze streken, naar Santiago de Compostela in het noordwesten van Spanje, naar het vermeende graf van de apostel Sint Jacob.
Het hoogtepunt van de pelgrimage lag in de twaalfde eeuw, toen jaarlijks zo’n half miljoen pelgrims de tocht ondernamen en dat op een totale Westeuropese bevolking van 50 miljoen zielen! Na de reformatie raakte het pelgrimeren meer en meer in onbruik. Het dieptepunt lag in de eerste helft van de twintigste eeuw, toen buiten Spanje slechts een enkeling de barre tocht ondernam.
Na de Tweede Wereldoorlog is het tij langzaam gekeerd. In 1991 registreerde het pelgrimsbureau in Santiago 7.000 pelgrims die daar te voet of per fiets waren gearriveerd. Sindsdien nam het aantal spectaculair toe. In 1993 riep de Unesco de Camino de Santiago uit tot cultureel erfgoed van de mensheid. Ook dit droeg bij aan de toename.
In 2012 registreerde het pelgrimsbureau 192.488 pelgrims die hun bestemming Santiago bereikt hadden onder wie ruim 3.000 Nederlanders. Vanuit Saint Jean Pied de Port vertokken in 2012 ruim 45.000 pelgrims van wie bijna 1.500 de Nederlandse nationaliteit hadden.
 
Jaarlijks lopen honderdduizenden mensen de Camino. Gebeurde dit in de Middeleeuwen vrijwel uitsluitend vanwege religieuze motieven, heden liggen er meer redenen aan ten grondslag. Sommige zullen dit doen uit culturele of sportieve motieven, andere ondernemen de pelgrimage als rite de passage, bijvoorbeeld de overgang van een werkzaam leven naar een bestaan als gepensioneerde. Maar dit alles kan de spectaculaire toename niet verklaren. Blijkbaar zoeken mensen houvast in een tijd waarin oude instituties als kerk en samenleving niet meer vanzelfsprekend de richting in het leven aangeven. Individualisering en het terugdringen van de verzorgingsstaat doen leemtes ontstaan in de sociale samenhang van onze maatschappij.
Mogelijk zoeken nieuwe pelgrims naar nieuwe zekerheden in hun leven door de onzekerheid van de Camino aan te gaan. Andere zoeken verbondenheid door letterlijk in de voetsporen te treden van de vele miljoenen die hen zijn voorgegaan. Samenvattend kan men zeggen dat de hedendaagse pelgrim op zoek is naar menselijke verbondenheid in een onzekere wereld.
 
In Nederland hebben veel pelgrims zich verenigd in het in 1986 opgerichte Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Deze kent op dit moment ( medio 2013 ) ruim 13.000 betalende leden en is daarmee het grootste Jacobusgenootschap ter wereld. Het genootschap fungeert als ontmoetingspunt en is zowel landelijk als regionaal actief. De regio’s organiseren jaarlijks vele activiteiten, zoals lezingen, wandelingen, informatie - avonden.
 
Het genootschap zelf brengt naast een maandelijkse nieuwsbrief, vier keer per jaar de Jacobsstaf uit ), heeft een website (www.santiago.nl) en drie informatiecentra (Utrecht, Vessem en Sint Jacobiparochie waar (aspirant) leden en belangstellenden met raad en daad terzijde worden gestaan.
In het voorjaar 2013 heeft het Genootschap een huiskamer geopend in Santiago de Compostela alwaar Nederlands sprekenden hun verhaal kwijt kunnen, gezellig een kop koffie kunnen drinken, etc.
 
De Stichting Pelgrimsvrienden van Sint Jacob is opgericht om initiatieven die gericht zijn op vergroting en verdieping van de belangstelling van de pelgrimage naar Santiago de Compostela in heden en verleden, financieel mogelijk te maken.
Dit kunnen initiatieven op het gebied van studie en onderzoek zijn, maar ook heel praktische initiatieven waarbij men letterlijk met zijn voeten in de aarde staat. Te denken valt aan daadwerkelijke ondersteuning aan pelgrims met een beperking. Het stimuleren van belangstelling bij groepen waar pelgrimeren nog een witte vlek is, bijvoorbeeld jongeren. Ook het stimuleren van het sociale aspect (ontmoetingsplaatsen onderweg) wil de Stichting ondersteunen.